در اموال اغنيا براى فقرا حقوقى مقرّر فرموده است كه جز به اداء آن ستوده نخواهند بود ، و آن عبارت است از زكات كه به سبب آن خونشان محترم و محفوظ است و مسلمان ناميده مىشوند . و لكن خدا در اموال اغنيا حقوقى غير از زكات قرار داده و فرموده : « وَالَّذينَ في امْوالِهِمْ حَقُّ مَعْلُومٌ » 70 : 24 ( معارج ، 24 ) . « كسانى كه در مالهاشان حقّى معلوم ( براى سائل و محروم ) هست » . و حق معلوم غير از زكات است ، و آن چيزى است كه انسان از مال خود به قدر وسع خويش بر خود واجب مىكند كه اگر خواهد هر روز و اگر خواهد هر جمعه و اگر خواهد در هر ماه آن را بپردازد ( 1 ) « . و فرمود : « حق معلوم از زكات نيست ، بلكه چيزى است كه از مال خود ، اگر خواهى هر جمعه و اگر خواهى هر ماه ، بپردازى ، و هر صاحب فضيلتى را كرمى است » . و خداى تعالى مىفرمايد : « وَإِنْ تُخْفُوها وَتُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ » 2 : 271 ( بقره ، 271 ) . « و اگر نهانش كنيد و به تنگدستان دهيد براى شما بهتر است » . پس آن زكات نيست ، و ماعون زكات نيست ، بلكه احسانى است علاوه بر زكات يا قرضى است كه به مسلمان وام دهيد و اثاث خانه است كه به عاريه دهيد . و پيوند با خويشان از زكات نيست . و خداى تعالى مىفرمايد : « و كسانى كه در اموالشان حقّى معلوم هست » ، پس حق معلوم غير از زكات است ، بلكه چيزى است كه آدمى به عهده مىگيرد كه از مال خود بپردازد ، و بايد به قدر توانائى و وسع او باشد ( 2 ) « . و نيز فرمود : « بر شما غير از زكات در اموالتان چيزى مقرر است . گفتم : اصلحك اللَّه ( خدا تورا به نيكى توفيق دهد ) ، غير از زكات چه چيز بر ما مقرر است ؟ فرمود : سبحان اللَّه مگر قول خداى تعالى را نشنيده اى كه در كتاب خود مىفرمايد : « وَالَّذينَ في امْوالِهِمْ حَقُّ مَعْلُومٌ ، لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ » 70 : 24 - 25 ( معارج ، 24 و 25 )

--> ( 1 ) « وافى » : 6 - 281 باب حقوقى كه در مال است . . ( 2 ) همان مدرك : باب آنچه در آن زكات واجب است ، « وسائل » : 2 - 7 ، باب حقوق در مال غير از زكات . .